فلنجها یکی از مهمترین اجزای اتصال در سیستمهای لولهکشی صنعتی محسوب میشوند. آنها امکان اتصال، بازرسی، تعمیر و کنترل جریان سیالات را فراهم میکنند. در میان انواع مختلف فلنجها، فلنج عینکی (Spectacle Blind Flange) به دلیل نقش حیاتی خود در قطع و وصل جریان و ایمنی خطوط فرایندی، جایگاه ویژهای دارد. شرکت آدلی استیل نیروانا به عنوان یکی از تأمینکنندگان تخصصی تجهیزات استینلس استیل و آلیاژی، این محصول را با استانداردهای بینالمللی و در بالاترین سطح کیفیت ارائه میکند.
در این مقاله به صورت کامل به معرفی فلنج عینکی، ساختار، کاربرد، استانداردها و مزایای آن پرداخته میشود تا راهنمای جامعی برای مهندسان، طراحان و صنایع باشد.
فلنج عینکی چیست؟
فلنج عینکی که در انگلیسی با نام Spectacle Blind یا Figure-8 Flange شناخته میشود، یک تجهیز دو قسمتی است که شامل:
صفحه کور (Blind)
حلقه با سوراخ مرکزی (Spacer)
این دو بخش توسط یک پل فلزی باریک به یکدیگر متصل شدهاند و شکل کلی آن شبیه یک عینک است. از همین جهت نام “فلنج عینکی” برای آن انتخاب شده است.
وظیفه اصلی فلنج عینکی قطع کامل جریان یا عبور آزاد سیال در خطوط لوله است. با چرخاندن صفحه عینکی، یا بخش کور در مسیر قرار میگیرد (جریان صفر) یا بخش واشرمانند در مسیر قرار میگیرد (جریان کامل).
ساختار و عملکرد فلنج عینکی
فلنجهای عینکی بین دو فلنج معمولی نصب میشوند. عملکرد آنها بسیار ساده و در عین حال ایمن است:
۱. حالت کور (Blind Position)
در این وضعیت بخش دیسکی بدون سوراخ در مسیر جریان قرار گرفته و مسیر سیال کاملاً بسته میشود. این حالت برای عملیات تعمیرات، ایزوله کردن تجهیزات، یا توقفهای اضطراری ضروری است.
۲. حالت Spacer (باز بودن مسیر)
در این حالت حلقه دارای سوراخ در مسیر قرار میگیرد و جریان سیال بدون محدودیت از لوله عبور میکند.
پل فلزی بین دو صفحه، این امکان را میدهد که کل مجموعه به راحتی چرخانده شده و از حالت کور به حالت باز و بالعکس تغییر یابد.
کاربردهای فلنج عینکی
فلنجهای عینکی در صنایع مختلفی مورد استفاده قرار میگیرند، از جمله:
۱. صنایع نفت و گاز
ایزوله کردن تجهیزات در خطوط انتقال و پالایشگاهها
استفاده در واحدهای حساس مانند واحدهای گازی، تقطیر و کراکینگ
کنترل جریان هنگام تعمیرات دورهای
۲. صنایع پتروشیمی
محافظت از تجهیزات فرآیندی
جلوگیری از نشتهای خطرناک
ایمنی سیستمهای تحت فشار بالا
۳. صنایع نیروگاهی
کنترل بخار
جداسازی مخازن تحت فشار
نگهداری خطوط توربینها
۴. صنایع آب و فاضلاب
قطع و وصل خطوط بزرگ انتقال آب
کنترل جریان در ایستگاههای پمپاژ
۵. صنایع دارویی و غذایی (در صورت استفاده از استیلهای خاص)
نیاز به جلوگیری از آلودگی
خطوط CIP و SIP
مزایای استفاده از فلنج عینکی
استفاده از فلنج عینکی مزایای زیادی به همراه دارد:
این فلنجها یکی از مطمئنترین روشهای جلوگیری از جریان سیال هستند، زیرا بر خلاف شیرهای صنعتی، هیچ قطعه متحرکی ندارند که دچار خرابی شود.
قابل رؤیت بودن وضعیت جریان
با یک نگاه میتوان تشخیص داد که مسیر سیال باز است یا بسته، که این موضوع در صنایع حساس اهمیت زیادی دارد.
ساختار ساده و یکپارچه، خرابی را بسیار کاهش میدهد. خصوصاً اگر از آلیاژهایی مانند استنلس استیل ساخته شود.
تنها با شل کردن پیچها و چرخاندن صفحه، وضعیت فلنج عینکی تغییر میکند.
مطابق با استانداردهای جهانی
این فلنجها مطابق استانداردهایی مانند ASME B16.48 تولید میشوند.
جنس و آلیاژهای مورد استفاده
شرکت آدلی استیل نیروانا فلنج عینکی را در آلیاژهای مختلف، مطابق نیاز پروژه تأمین میکند:
استنلس استیل 304 / 304L
استنلس استیل 316 / 316L
آلیاژهای نیکل (Inconel, Monel)
فولادهای کربنی (A105, A516)
فولادهای آلیاژی
انتخاب آلیاژ مناسب به نوع سیال، فشار، دما و محیط خورنده بستگی دارد.
استانداردهای ساخت فلنج عینکی
این محصول مطابق استانداردهای زیر طراحی و ساخته میشود:
ASME B16.48 – استاندارد اصلی برای Spectacle Blinds
ASME B16.5 / B16.47 – استاندارد ابعاد فلنجها
API 6A – برای خطوط فوق فشار
DIN / EN – برای پروژههای اروپایی
شرکت آدلی استیل نیروانا تمامی محصولات خود را به همراه گواهی مواد (Mill Test Certificate) ارائه میکند.
انواع فلنج عینکی
فلنج عینکی بر اساس نوع اتصال فلنجهای اطراف خود به چند نوع تقسیم میشود:
۱. فلنج عینکی نوع Slip On
برای لولههایی با فشار کمتر استفاده میشود.
۲. فلنج عینکی نوع Weld Neck
برای فشارهای بالا و شرایط سخت مناسب است.
۳. Spectacle Blind با جک مکانیکی
برای سایزهای بزرگ که نیاز به کمک مکانیکی برای جابهجایی صفحه دارند.
۴. Spade & Spacer
نوع جدا شده فلنج عینکی که قطعات به صورت مستقل نصب میشوند و برای فضاهای کوچک ایدهآل است.
روش نصب فلنج عینکی
نصب این تجهیز مراحل مشخصی دارد:
خاموش کردن خط و اطمینان از صفر بودن فشار
باز کردن پیچهای فلنج
قرار دادن صفحه عینکی در محل
محکم کردن پیچها
بررسی نشتی
نکته مهم:
برای سایزهای بالا، استفاده از جک یا ابزارهای کمکی توصیه میشود.
چرا خرید فلنج عینکی از آدلی استیل نیروانا؟
شرکت آدلی استیل نیروانا یکی از تأمینکنندگان تخصصی فلنج، اتصالات و لولههای استنلس استیل و آلیاژی در ایران است. مزیتهای این شرکت شامل:
✔️ تأمین مستقیم از تولیدکنندگان معتبر
✔️ ارائه گواهی تست و تضمین کیفیت
✔️ امکان ارائه فلنج عینکی در سایزها و فشارهای مختلف
✔️ موجودی انبار برای پروژههای فوری
✔️ قیمت رقابتی و مشاوره فنی رایگان
این شرکت قادر است طیف وسیعی از Spectacle Blind Flange را در کلاسهای فشاری زیر عرضه کند:
Class 150
Class 300
Class 600
Class 900
Class 1500
Class 2500
جمعبندی
فلنج عینکی یکی از مهمترین تجهیزات ایمنی و کنترلی در خطوط لوله صنعتی است. این فلنج با ساختار دوگانه خود، امکان قطع و وصل کامل جریان سیال را بدون نیاز به تجهیزات پیچیده فراهم میکند. صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، نیروگاهی و آب و فاضلاب از مصرفکنندگان اصلی این محصول هستند.
شرکت آدلی استیل نیروانا به عنوان تأمینکننده تخصصی فلنجهای صنعتی، آماده ارائه انواع فلنج عینکی با بهترین کیفیت و مطابق استانداردهای جهانی است.
