معرفی فلنج لبجوینت استیل
۱. تعریف و ساختار
فلنج لبجوینت (Lap Joint Flange) یک نوع فلنج است که از دو بخش مجزا تشکیل شده است:
استاباند (Stub End): قطعهای جوش دادهشده به لوله.
رینگ فلنج (Flange Ring): بخش عقبمانده (Loose Ring) که روی استاباند لغزیده و با آن کار میکند.
طراحی دو تکه به این معنی است که رینگ فلنج میتواند آزادانه روی استاباند بچرخد، که باعث تسهیل در تراز پیچها (بولتها) هنگام نصب میشود.
چون رینگ فلنج جداست، میتوان آن را بدون برش دادن لوله یا جوش مجدد جدا کرد، که برای نگهداری یا تعمیر بسیار مناسب است.
۲. مواد و آلیاژها
برای بخش استیل (Stainless Steel)، معمولا از گریدهای ASTM A182 استفاده میشود، مانند F 304، 304L، 316، 316L و غیره.
انتخاب گرید استیل بستگی به شرایط سرویس دارد: خوردگی، دما، فشار و نوع سیال.
همچنین در برخی موارد از فولاد دوپلکس یا سوپردوپلکس برای این فلنجها تولید میشود.
۳. استانداردها و کلاسهای فشار
ابعاد فلنج لبجوینت استیل معمولاً طبق استاندارد ASME / ANSI B16.5 تعیین میشود برای اندازههای NPS از ½″ تا 24″.
کلاس فشار (Pressure Class) معمولاً تا Class 2500 امکانپذیر است، بسته به طراحی و متریال.
همچنین برای برخی اندازههای بزرگتر، استانداردهای مانند ASME B16.47 ممکن است استفاده شود.
۴. ابعاد و تلرانسها
تلرانس ابعادی (Tolerance) فلنج طبق ASME B16.5 تعریف شده است. برای مثال، فاصله قطر بیرونی، ضخامت فلنج، قطر دایره بولتها و غیره دارای مقادیر مجاز تلورانسی هستند.
برای اندازههای کلاس 150، جدول ابعادی شامل پارامترهایی مثل قطر خارجی، ضخامت فلنج، قطر دایره بولت، تعداد و اندازه سوراخ بولت است. مثلاً برای DN 15 (½″) ابعاد مشخصی وجود دارد که در دادهبرگهای تولیدکنندگان آمده است.
شکل سطح آببندی (Facing) میتواند متفاوت باشد: Raised Face (RF)، Flat Face (FF) یا Ring Type Joint (RTJ) — بسته به طراحی و کاربرد.
۵. مزایا (مزایا استفاده از فلنج لبجوینت)
انعطاف در نصب و تراز بولتها: چون رینگ میتواند بچرخد، تراز سوراخها آسانتر است.
هزینه پایینتر متریال: چون رینگ را میتوان از متریال ارزانتر ساخت یا بعداً تعویض کرد، لازم نیست کل لوله یا فلنج را از متریال گران بسازند.
نگهداری آسانتر: جداسازی رینگ بدون جدا کردن استاباند، تعمیر یا تعویض را سادهتر میکند.
مناسب برای لولههایی با پوشش داخلی: در لولههای با پوشش داخلی (مثل لاینر) میتوان استاباند را به لوله لحیم یا جوش داد، سپس رینگ فلنج را روی آن قرار داد. این باعث میشود فلنج آسیبی به پوشش داخلی نزند.
۶. معایب
چون رینگ فلنج بر روی استاباند قرار دارد و فشار اصلی توسط گسکت و استاباند تحمل میشود، امکان تنشهای اضافی در استاباند وجود دارد.
برای فشارهای بسیار بالا یا شرایط دمایی خیلی شدید، ممکن است گزینههای دیگر (مثل فلنج جوشگردن) مناسبتر باشند.
نصب اولیه ممکن است نیاز به فضای بیشتری برای قرار دادن استاباند و رینگ داشته باشد، مخصوصاً وقتی که لوله بسیار نزدیک به تجهیز باشد.
۷. کاربردها
در صنایعی که لازم است اتصالات بهمرور جدا یا سرویس شوند (مثلاً خطوط فرآیندی پتروشیمی، دارویی، غذایی).
در سیستمهایی که باید از تطابق متریال استفاده کرد، مثلاً وقتی لوله از یک گرید استیل باشد ولی رینگ میتواند گرید دیگر یا ارزانتر باشد.
برای خطوطی که نیاز به تعمیر و بازرسی دورهای دارند، چون جداسازی آسان امکانپذیر است.
۸. مزایای خوردگی و مقاومت
استیل (مانند 304، 316) مقاومت خوبی در برابر خوردگی دارد، که برای سیالات خورنده، بخارات و محیطهای صنعتی اهمیت دارد.
استاباند که جوش داده میشود، بخشی از سیستم است که تماس با سیال دارد، ولی رینگ فلنج که بیرونیتر است، ممکن است در محیط کمتر خورنده قرار گیرد، بنابراین هزینه متریال را میتوان بهینه کرد.
۹. مونتاژ و نگهداری
استاباند ابتدا به لوله جوش داده میشود (معمولاً لب داخلی لوله).
رینگ فلنج به صورت آزاد (Loose) روی استاباند قرار میگیرد.
سپس هنگام بستن فلنج با فلنج مقابل، رینگ را با بولت محکم میکنند، و گسکت بین رینگ و فلنج مقابل قرار میگیرد.
در هنگام نگهداری، اگر رینگ آسیب ببیند یا فرسوده شود، میتوان فقط آن را تعویض کرد بدون دخالت در استاباند یا لوله جوشخورده.
۱۰. مثال محصول
برخی نمونههای فلنج لبجوینت استیل:
150# ANSI 304L Stainless Steel Forged Lap Joint Flange: فلنج forged از استیل 304L با کلاس فشار 150.
1½″ 150# 316/316L SS Lap Joint Flange: فلنج استیل 316/316L برای سایز 1.5 اینچ، کلاس 150.
3″ 150# Asme B16.5 F304/304L Lap Joint Flange: فلنج طبق استاندارد ASME B16.5 در سایز 3 اینچ، استیل F304/304L.
