اولت چیست؟

اولت چیست؟

اولت (Olet) نوعی اتصال در خطوط لوله صنعتی است که زمانی استفاده می‌شود که بخواهیم از یک لوله اصلی (Header) انشعاب به لوله فرعی (Branch) بگیریم. در واقع اُلت‌ها جایگزینی مقاوم و ایمن برای انشعاب‌گیری از لوله‌ها هستند و باعث می‌شوند فشار و تنش به‌طور یکنواخت توزیع شود.

در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، نیروگاه‌ها و حتی صنایع غذایی، استفاده از اُلت به‌دلیل مقاومت مکانیکی بالا و جلوگیری از نشت سیال، بسیار رایج است.

چرا از اولت استفاده می‌کنیم؟

ایجاد انشعاب ایمن و مطمئن روی لوله اصلی

تحمل فشار و دمای بالا

جایگزین اقتصادی و سریع به‌جای اتصالات سنگین‌تر

کاهش تنش در محل اتصال

اجزای کلی یک اولت

بدنه: از جنس استنلس استیل یا فولاد آلیاژی

محل جوش یا اتصال: بسته به نوع اُلت می‌تواند جوشی یا دنده‌ای باشد

انحنای اتصال: برای انتقال یکنواخت فشار

انواع اولت‌ها

1. ولدولت (Weld Olet)

رایج‌ترین نوع اولت

به‌صورت جوشی به لوله اصلی متصل می‌شود

برای فشار و دمای بالا مناسب است

استاندارد ASME B16.11

2. ساکولت (Sock Olet)

اتصال به‌صورت سوکت ولد (Socket Weld) انجام می‌شود

نصب ساده‌تر و مناسب برای سایزهای کوچک‌تر

آب‌بندی قوی‌تر نسبت به برخی اُلت‌های دیگر

3. تردولت (Thread Olet)

دارای رزوه داخلی (دنده‌ای)

نصب آسان بدون نیاز به جوشکاری

مناسب برای فشارهای متوسط و خطوط کوچک

کاربرد در تعمیرات سریع و خطوط موقتی

استانداردهای اولت

ASME B16.11 (برای اتصالات فشاری)

MSS SP-97 (ویژه اُلت‌ها)

ANSI و DIN در برخی پروژه‌ها

کاربرد اولت در صنایع مختلف

نفت و گاز: انشعاب‌گیری از خطوط انتقال

پتروشیمی: تحمل سیالات خورنده

نیروگاه‌ها: فشار و دمای بالا

صنایع غذایی و دارویی: استفاده از اُلت استیل برای بهداشت و مقاومت در برابر زنگ‌زدگی

مزایا و معایب اولت

مزایا:

نصب ساده‌تر نسبت به اتصالات سنتی

توزیع بهتر فشار روی لوله اصلی

در دسترس بودن در سایزهای مختلف

مناسب برای پروژه‌های صنعتی سنگین

معایب:

نیاز به مهارت جوشکاری (در نوع جوشی)

قیمت بالاتر نسبت به اتصالات معمولی

در برخی موارد محدودیت در سایزهای خیلی بزرگ

انتخاب بین ولد اُلت، ساک اُلت و ترد اولت

اگر پروژه فشار بالا دارد → ولدولت بهترین گزینه است.

اگر سایز لوله کوچک و نیاز به آب‌بندی مطمئن باشد → ساکولت مناسب است.

اگر نصب سریع و بدون جوشکاری مدنظر باشد → تردولت کاربرد دارد.

جمع‌بندی

اولت ها یکی از مهم‌ترین اتصالات در خطوط لوله صنعتی هستند که برای انشعاب‌گیری مطمئن و مقاوم به کار می‌روند. انتخاب درست بین انواع اُلت (ولدولت، ساکولت تردولت و …) به شرایط پروژه، فشار و دمای سیال و استانداردهای مورد استفاده بستگی دارد.

👉 اگر به‌دنبال خرید اولت استیل یا فولادی استاندارد هستید، حتما به نوع انشعاب، سایز لوله و فشار کاری توجه کنید تا اتصال مطمئن و طول عمر بالا داشته باشید.